Recent presenteerde de overheid een ambitieus beleidsplan dat innovatie zou versnellen, consumenten beter beschermen en het speelveld eerlijker maken. Mooie woorden, maar de onderliggende documenten suggereren eerder een richting dan een routekaart. Doelen worden groot geformuleerd, terwijl instrumenten vaag blijven. Zonder concrete prioriteiten, meetbare mijlpalen en zicht op uitvoering is beleid niet meer dan intentie. En intentie, hoe nobel ook, levert geen resultaten op wanneer de werkelijkheid weerbarstig is.
De belofte versus de meetlat
Een belofte is pas geloofwaardig als de meetlat helder is. Het plan noemt effecten op innovatie en veiligheid, maar ontwijkt de nulmeting: wat is de startsituatie en wanneer is sprake van vooruitgang? Zonder KPI’s met termijn, eigenaar en datadefinities verschuift de discussie onvermijdelijk naar retoriek. Publiceer daarom een meetkader met harde definities, open datasets en een evaluatiecyclus die vooraf vastligt. Transparante dashboards maken voortgang zichtbaar en voorkomen dat succes achteraf wordt gedefinieerd.
Kosten, capaciteit en tijdpad
De begroting oogt krap en het tijdpad optimistisch. Implementatie vraagt niet alleen regels, maar ook mensen, systemen en handhaving. Inspecties kampen al met vacatures; toezichthouders melden structurele onderbezetting. Voeg daar nieuwe verplichtingen en IT-werk aan toe en het risico op papieren werkelijkheid is groot. Realisme vereist fasering, prioritering en een harde keuze: wat doen we eerst goed, wat later, en wat helemaal niet?
Transparantie die geen is
Het plan benadrukt openheid, maar levert weinig inzicht in de aannames achter de keuzes. Waar zijn de scenario’s, risico-analyses en gevoeligheidsstudies? Consultaties zonder terugkoppeling zijn theater; echte transparantie betekent laten zien welke input is overgenomen en waarom. Publiceer beslisnota’s en maak de escalatiepaden zichtbaar als doelen botsen. Zonder deze accountability vervallen we in slogans en persmomenten.
Wie profiteert?
Regels die generalistisch zijn, bevoordelen vaak partijen met compliance-afdelingen. Voor het mkb kan dezelfde verplichting een toetredingsdrempel worden. Proportionaliteit is dus geen detail maar randvoorwaarde. Denk aan drempelwaarden, sandboxing en vrijstellingen die met bewijs groeien of krimpen. Anders consolideert het beleid de macht van incumbents onder het mom van bescherming.
Wat werkt wel
Kleine, toetsbare stappen werken beter dan grootse beloften. Start met pilotregio’s, stel sunset clauses in, en koppel iedere maatregel aan een expliciete hypothese en exit-criteria. Publiceer een openbaar logboek van besluiten, voer onafhankelijke audits uit en borg rechtsbescherming voor burgers en kleine bedrijven. Zo dwing je leren af, voorkom je lock-in en verschuift de prikkel van aankondigen naar presteren.
Beleid is kiezen onder onzekerheid. Juist daarom is discipline belangrijker dan ambitie. Met scherpe doelen, eerlijke kosten-batenafwegingen en radicale transparantie kan dit plan waarde leveren. Zonder die ruggengraat blijft het bij beloftepolitiek—en betaalt de samenleving de rekening.
