De aanhouding van een 34-jarige man in Purmerend, met 640 kilo zwaar vuurwerk in de laadruimte, oogt indrukwekkend. Meer dan dertig dozen zogeheten shells — vuurwerk dat normaliter is voorbehouden aan professionals — werden in beslag genomen en vernietigd. Het is een duidelijk succesmoment voor de politie. Maar wie verder kijkt dan de blauwen met zwaailichten, ziet vooral een marktdynamiek die door incidentele vangsten nauwelijks wordt verstoord.
Wat deze vangst echt zegt
Risico’s en schaal
Shells behoren tot de gevaarlijkste vuurwerkcategorieën in particuliere handen. Niet alleen de explosieve lading is problematisch; de combinatie van ondeskundige opslag, ongereguleerde logistiek en verkoop aan leken creëert een scenario waarin een enkele vonk voldoende is voor een ramp. 640 kilo in een personen- of bestelauto duidt bovendien op versnipperde distributie: van schuur naar wijk, dichtbij woonhuizen, zonder brandwerende voorzieningen of toezicht.
Handhaving: symptomen behandelen
De politie treedt zichtbaar op, vooral in de aanloop naar de jaarwisseling. Toch blijft het patroon reactief: controles op straat, tips, toevalstreffers. De keten erboven — inkoop, internationale doorvoer, anonieme online handel en sociale mediakanalen — draait door. Zonder gerichte data-analyse, platformafspraken, en douanesamenwerking wordt het aanbod hooguit vertraagd, niet verkleind. Elke onderschepping is dan een kostenpost (opslag, vernietiging) die zelden een netwerk structureel lamlegt.
De economische prikkel
Illegaal zwaar vuurwerk floreert bij schaarste en status. Het permanente verbod op bepaalde consumentenproducten heeft gewenst gedrag (minder knallen) deels afgedwongen, maar ook een parallelle markt gevoed. Zolang de marges hoog en de pakkans laag genoeg blijven, is het voor tussenhandelaren rationeel om door te gaan. Verlies (vernietiging) is ingecalculeerd; de winst zit in het deel dat wél door glipt.
Van schuur tot straat
Cruciaal is de logistieke finesse op wijkniveau: kleine partijen, snelle overdrachten, versluierde communicatie. Pakketten gaan via busjes, garages en anonieme afhaalpunten. De Gangeslaan is in die zin geen uitzondering, maar een willekeurig knooppunt in een fijnmazig netwerk dat zich aanpast zodra er druk ontstaat.
Nodige koerswijziging
Wie het risico echt wil reduceren, verschuift focus van straatvangsten naar ketenbeïnvloeding: upstream onderzoeken, financiële sporen volgen, risicoprofielen bij transporteurs, en heldere aansprakelijkheid voor opslag en bezorging. Combineer dat met lokale brandveiligheidsscans, gedragsgerichte communicatie (demystificeer ‘professioneel vuurwerk’), en consequente, zichtbare sancties die verder reiken dan boetes — bijvoorbeeld het afpakken van voertuigen en winsten.
De Purmerendse vangst laat zien dat inzet rendeert, maar ook dat we vooral de randen van het probleem aantikken. Zware shells verdwijnen uit één laadruimte; de vraag en de toevoer verleggen zich. Pas wanneer handhaving, beleid en logistiek elkaar raken, verschuift het risico structureel van de straat af. Dat is minder spectaculair dan 640 kilo op de weegschaal, maar veel effectiever voor de veiligheid van de wijk.
